Mendel Gdański
.: A
.: B
.: C
.: D
.: F
.: G
.: J
.: K
.: L
.: M
.: N
.: P
.: S
.: T
.: W
.: Z
Utwór powstał w 1890 roku. W okresie tym pozytywistyczne, wzniosłe hasła asymilacjiŻydów uległy zatarciu. Narastała nieufność i wrogość wobec wyznawców judaizmu. Orzeszkowa, autorka rozprawy "O Żydach i kwestii żydowskiej" (1882) zdecydowała zwrócić się z apelem do pisarzy, by aktywnie sprzeciwili się haniebnej agresji. W 1890 wystosowała do Marii Konopnickiej list, w którym prosiła, by czy prozą, czy wierszem, napisz jedną lub dziesięć kartek, słowo Twoje wiele zaważy, u wielu wiarę znajdzie, wiele uczuć wzbudzi, złych uśpi... Odpowiedź Marii była natychmiastowa w maju tego roku w Przeglądzie Literackim (dodatku petersburskiego "Kraju") ukazała się nowela zatytułowana "Mendel Gdański".
